เมื่อบริษัทที่ปรึกษาระดับ Big Four อย่าง Ernst & Young (EY) เผยแพร่รายงานด้านความปลอดภัยไซเบอร์ออกสู่สาธารณะ โลกธุรกิจและวงวิชาการย่อมเชื่อถือโดยไม่ตั้งคำถาม แต่เมื่อ GPTZero ตัดสินใจตรวจสอบทุกแหล่งอ้างอิงในรายงานฉบับนั้น กลับพบความจริงที่น่าตกใจ ว่าเนื้อหาส่วนใหญ่ถูกสร้างขึ้นโดย AI และการอ้างอิงข้อมูลจำนวนมากเป็นเพียงสิ่งที่ประดิษฐ์ขึ้นมาโดยไม่มีอยู่จริง
ในช่วงปลายปี 2568 EY Canada ได้เผยแพร่รายงานความปลอดภัยไซเบอร์ 44 หน้า ชื่อว่า Points of Attack: Uncovering Cyber Threats and Fraud in Loyalty Systems ซึ่งมุ่งเน้นภัยคุกคามทางไซเบอร์และการฉ้อโกงในระบบสะสมแต้มสะสมคะแนน โดยระบุว่ามีผู้เขียนเป็นพนักงานระดับ Partner และ Senior Manager ของบริษัท
ทีมสืบสวนของ GPTZero ใช้เครื่องมือ Hallucination Check ตรวจสอบทุกแหล่งอ้างอิงในรายงาน และพบว่า URL ในตารางอ้างอิงเกือบทั้งหมดใช้งานไม่ได้ หรือไม่เคยมีอยู่จริง และชื่อแหล่งข้อมูลกว่าครึ่งไม่ตรงกับเอกสารจริงใด ๆ ตัวอย่างที่ชัดเจน ได้แก่
- บทความ Forbes เรื่อง “The $200 Billion Loyalty Economy” ซึ่งอ้างอิง URL ที่ใช้งานไม่ได้ และไม่มีบทความดังกล่าวอยู่จริง
- รายงาน McKinsey & Company: Loyalty Economics Report (2022) ซึ่งไม่มีอยู่จริงในฐานข้อมูลของ McKinsey แต่ GPTZero สืบพบว่าการอ้างอิงเท็จนี้ถูกคัดลอกมาจากบทความบล็อกของนิตยสารฟินเทคขนาดเล็กชื่อ Financial IT ที่ตีพิมพ์ก่อนหน้าเพียง 6 เดือน ซึ่งบล็อกนั้นก็อ้างแหล่งที่มาปลอมชื่อเดียวกัน
- บทความ Wired และ Cisco Talos หลายชิ้น ล้วนให้ผลลัพธ์ 404 Error ทั้งสิ้น
นอกจากลิงก์เสียแล้ว รายงานยังมีความขัดแย้งภายในอย่างเห็นได้ชัด กล่าวคือ ในบทสรุปผู้บริหาร ระบุว่ามูลค่าตลาดสะสมแต้มทั่วโลกอยู่ที่ 2 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐ แต่ในหน้าที่ 10 ตัวเลขเดียวกันกลับถูกนำไปใช้หมายถึงมูลค่าของแต้มที่ยังไม่ได้ใช้เท่านั้น ซึ่งหากเป็นความจริง มูลค่าตลาดรวมควรสูงถึงอย่างน้อย 4 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐ ในทำนองเดียวกัน สถิติที่ระบุว่าการโจมตีโปรแกรมสะสมแต้มเพิ่มขึ้น 89% ถูกนำเสนอในหน้า 6 โดยไม่มีกรอบเวลา แต่ในหน้า 11 กลับอ้างว่าเป็นตัวเลขเฉพาะปี 2561–2562 เท่านั้น
ผลการสแกนด้วย GPTZero พบว่าข้อความในรายงานมีค่า AI Score สูงถึง 72% สะท้อนให้เห็นว่าเนื้อหาส่วนใหญ่ถูกสร้างขึ้นโดย AI โดยตรง
ผลกระทบของรายงานนี้ไม่ได้จำกัดอยู่แค่แคนาดา รายงานดังกล่าวถูกอ้างอิงในบทความของ Canberra Times ที่ซินดิเคตไปยังหนังสือพิมพ์กว่า 60 ฉบับทั่วออสเตรเลีย และที่น่ากังวลยิ่งกว่า เครื่องมือ AI อย่าง ChatGPT, Claude และ Perplexity ล้วนนำข้อมูลจากรายงานปลอมนี้ไปตอบคำถามผู้ใช้งาน ซึ่งเท่ากับเป็นการแพร่กระจาย “ข้อมูลพิษ” เข้าสู่ฐานความรู้ดิจิทัลในวงกว้าง
กรณีของ EY Canada สะท้อนให้เห็นอันตรายที่แท้จริงของปรากฏการณ์ที่เรียกว่า “Vibe Citing” หรือการอ้างอิงแหล่งข้อมูลปลอมที่สร้างโดย AI โดยไม่ตรวจสอบความถูกต้อง เมื่อสถาบันที่มีชื่อเสียงอย่าง Big Four เผยแพร่ข้อมูลเท็จออกสู่โลกออนไลน์ ข้อมูลเหล่านั้นจะกลายเป็นแหล่งอ้างอิงที่ระบบ AI นำไปใช้ต่อ และยิ่งทำให้ข้อมูลเท็จแพร่กระจายเป็นวงกว้างยิ่งขึ้น GPTZero จึงพัฒนาเครื่องมือ Hallucination Check เพื่อช่วยตรวจจับปัญหานี้ และปัจจุบันได้รับความไว้วางใจจากการประชุมวิชาการระดับนานาชาติอย่าง IJCAI, ICLR และ ICSE ให้ใช้คัดกรองงานวิจัย ในยุคที่ AI เขียนรายงานได้ การตรวจสอบแหล่งอ้างอิงจึงไม่ใช่ทางเลือก แต่เป็นสิ่งจำเป็น
อ้างอิงจาก : GPTZero
